Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘Cultuur/Leiderschap’ Category

Het verbaast me soms hoe belangrijk,  en vanzelfsprekend tegelijk, taal voor ons is. Het geeft ons de vrijheid om te uiten wat we willen zeggen en het zorgt ervoor dat ideeën en gevoelens expliciet kunnen worden gemaakt.

Nu ik echter een tijdje zelf aan het schrijven ben, merk ik ook hoe beperkend taal kan zijn. Het zorgt er namelijk voor dat je moeilijker outside the box kunt denken. Probeer maar eens een woord te bedenken dat niet bestaat. Dat is moeilijker dan je zou verwachten, toch? De meeste mensen proberen van een bestaand woord een nieuw woord te maken. En over het algemeen is dat ook de enige creativiteit die wordt gebezigd: we maken van één of meerdere woorden een nieuw woord. Hiermee verschuiven we onze grenzen (van de taal) een klein beetje en komen we als mensheid weer een klein stukje verder. Desalniettemin is het zo dat woorden niet eens echt een definitie geven. Het is voor iedereen anders. Dat zorgt steevast voor miscommunicatie.

Maar wat moeten we dan doen? Beelden werken m.i. veel beter om gevoelens en ideeën uit te drukken. Een beeld is namelijk nauwelijks in woorden te vatten. En het zorgt er juist ook voor dat je met elkaar het gesprek kunt voeren… in woorden… maar wel met een gezamenlijk startpunt. Daarom houden we ook zo ontzettend van metaforen. Ze helpen ons een complexe werkelijkheid te vatten in een enkel beeld.

Laten we daarom in het vervolg proberen eerst in beelden en metaforen te denken. Zo kunnen we onze ingewikkelde wereld weer iets eenvoudiger maken en hoeven we veel minder te lezen. En dat is ook niet verkeerd!

Read Full Post »

Duurzaam werken? Recycle uw ervaringen!

Het is echt ongelooflijk wat er gaande is op de arbeidsmarkt en nog niet veel bedrijven en recruiters lijken het door te hebben: de jongste generaties willen alleen nog maar werken voor bedrijven die duurzaam zijn. En niet alleen aan de buitenkant: het liefst een actieve bijdrage. Dus niet alleen cradle2cradle, maar het liefst ook zonder (bewust) winstoogmerk, kinderarbeid en milieuvervuiling. En mét vrijwilligersdagen, een MVO-jaarverslag, een MVO-projectenpoule (waar ze zelf inzitten), een duurzaam wagenpark, enzovoort.

Daarnaast willen ze ook een goed salaris, veel vakantiedagen, laptop, telefoon, auto, … En dat mag jij als baas allemaal gaan betalen. En dan maar hopen dat ze het ook nog gaan opbrengen! Maar je hebt geen keus. Als je in de toekomst nog gekwalificeerd personeel wil aantrekken, zul je wel mee moeten.

De crux zit nu in de generatieverschillen. De jongste generatie is opgegroeid in weelde en weet niet beter dan dat het goed gaat. Ontzettend goed zelfs (economisch gezien). Ze hebben niet door dat er ook domweg geld moet worden verdiend: ze gaan ervan uit dat het vanzelf binnenstroomt. Klinkt vreemd? Wen er alvast maar aan.

Ik zat laatst in de trein naast drie jongeren van rond de 18 jaar. Het enige waar ze het over hadden was hun telefoon. En niet in de communicatieve zin van het apparaatje, maar in de materialistische zin: hoe duurder hoe beter. Is het je ook wel eens opgevallen hoe hip de jongeren van nu er uit zien, in vergelijking met vroeger? Op 16 jarige leeftijd liepen jij en ik er niet op ons charmantst bij, toch? Dat is juist het tegenstrijdige: aan de ene kant willen ze een actieve bijdrage leveren aan de wereld, maar aan de andere kant willen ze niet inleveren op het materialistische aspect. Zij zijn nu eenmaal bijzonder en dat mag de wereld weten ook.

Misschien is het werken voor een duurzaam bedrijf een manier om te compenseren voor de kooplust? Ik weet het niet. Wellicht is het een kwestie van tijd voordat ze doorkrijgen dat er meer in het leven is dan spulletjes. Tot die tijd moeten we de jongeren maar zien te vermaken en zullen alle jongeren om de schaarse, duurzame banen vechten.

Read Full Post »

De jongste generaties worden er vaak van beticht ontzettend zelfverzekerd te zijn. Ten opzichte van de oudere generaties zouden de jongeren van nu zich niets meer wijs laten maken en trekken ze hun eigen plan.

Dat ze zelfverzekerd zijn is zeker waar, maar het is de vraag of dat komt door zelfbewustzijn of door arrogantie. Ik zie namelijk vrij veel jongeren die denken dat ze precies weten wat ze willen, maar dat is voornamelijk schijn, uiterlijkheden. “Wat ik wil is een iPhone, Bjorn Borg boxers en Ugg laarzen. Ik wil snel een eigen huis, een mooie auto, een big-ass TV, een eigen zwembad en drie keer per jaar op vakantie.” Herkenbaar? Ik denk het wel…

Deze jongeren weten helemaal niet wat ze willen, de buitenwereld wil dit van de jongeren. Het zijn extrinsieke motivatoren, meer niet. Als je aan de gemiddelde jongere vraagt wat hij/zij zou doen als hij/zij een miljoen zou hebben, komt er niet veel meer uit dan “Een wereldreis maken, liefst naar Australië.” Er komt heel misschien een vlammend betoog over een eigen bedrijf, maar waarschijnlijk wel in de mode, binnenhuisarchitectuur of iets anders dat met uiterlijk te maken heeft. Het is ook niet voor niets dat de meeste jongeren nu artiest willen worden. Ze willen beroemd zijn, niet omdat ze echt iets willen bereiken, maar gewoon om te kunnen zeggen dat je beroemd bent.

Wellicht een wat cynisch verhaal, maar het is niet verkeerd als er ook een keer tegenwicht komt tegen de almaar ophemelende preken over de jongere generaties. We moeten er wel voor zorgen dat ze er achter komen wat ze écht willen. Kunnen we daar a.u.b. iets meer bij stilstaan? Laat die jongeren even over zichzelf nadenken, buiten het kapitalistische systeem om. Laat ze ervaren waar het echt om draait.

Meer inspiratie? Blood, Sweat and Luxuries: een programma over jongeren die de oorsprong van hun luxe artikelen gaan ontdekken. Er zijn een aantal jongeren die verschrikkelijk verwend waren, maar als een totaal ander persoon terug komen. Helaas zijn er ook een aantal bij waar dat niet voor geldt ;-)

Read Full Post »

Afgelopen zondag heb ik voor het eerst de film Wall Street gezien. Ik snap het ook niet, maar het is er nooit eerder van gekomen. Buiten het feit dat het schandalig is wat er allemaal gebeurt in die wereld, schokte mij het meeste dat de film (uit 1987!) nog zo ontzettend actueel is. Michael Douglas zegt dat de VS een staatsschuld hebben die ze nooit meer zullen kwijtraken en dat bedrijven worden geleid door managers die zelf geen enkel belang hebben bij het welvaren van hun organisatie. Ze zitten er enkel voor zichzelf.

Hoe kan het zo zijn dat er in bijna 24 jaar tijd zo weinig is gebeurd en dat het misschien alleen nog maar erger is geworden? Helaas is het wel zo. Een paar mensen maken de dienst uit en helaas zijn het vaak niet de mensen waar je het van zou verwachten.

Een paar prachtige quotes van Gordon Gekko die tot de dag van vandaag actueel zijn én blijven:

  • “The point is ladies and gentlemen that greed, for lack of a better word, is good.”
  • “It’s all about bucks, kid. The rest is conversation.”
  • ” The richest one percent of this country owns half our country’s wealth, five trillion dollars. One third of that comes from hard work, two thirds comes from inheritance, interest on interest accumulating to widows and idiot sons and what I do, stock and real estate speculation. It’s bullshit. You got ninety percent of the American public out there with little or no net worth. I create nothing. I own. We make the rules, pal. The news, war, peace, famine, upheaval, the price per paper clip. We pick that rabbit out of the hat while everybody sits out there wondering how the hell we did it. Now you’re not naive enough to think we’re living in a democracy, are you buddy? It’s the free market. And you’re a part of it. You’ve got that killer instinct. Stick around pal, I’ve still got a lot to teach you.”

Read Full Post »

Ik ben altijd al een groot voorstander geweest van de vrije geest. Mensen die zelf nadenken staan hoog in mijn achting. Mensen die anderen hiermee proberen te helpen staan nog hoger. Bijvoorbeeld door boeken te schrijven. Ik merk alleen dat ik altijd een dubbel gevoel heb bij het lezen van boeken. Het kan namelijk twee kanten op: of je raakt geïnspireerd, of je wordt volgzaam.

Met “volgzaam” bedoel ik dat je het boek vervolgens als de nieuwe waarheid gaat zien. De welbekende timmerman die overal spijkers ziet. In alle facetten van het leven zie je ineens dat het volgens de nieuwe ideologie moet. In plaats van zelf na te denken laat je het denkwerk over aan het boek.

Je kunt ook geïnspireerd raken door boeken. Ze zetten juist aan tot nadenken in plaats van de waarheid te bieden. Ze vertellen niet wat de beste manier is, maar stellen je in staat deze beste manier zelf te vinden. Het is de kunst om de gedachten niet over te nemen, maar om ze voor je te laten werken.

Een interessante vraag is dan ook: zijn religieuze boeken bedoeld om mensen te laten volgen of te inspireren? Ik denk zelf wel eens dat de Bijbel/Koran/Thora bedoeld waren om te inspireren, maar uiteindelijk zijn verworden tot een normenkader. Een kader waarin elke letter, elk woord, elke zin letterlijk wordt genomen. Bij het Boeddhisme geldt hetzelfde. Boedhha heeft nooit volgers gewild (dit heeft hij expliciet gezegd!), maar de meeste volgers aanbidden hem als een god (dit kan ik uit eigen ervaring in Sri Lanka vertellen).

De hamvraag: hoe kun je er als auteur/inspirator voor zorgen dat je mensen blijft inspireren, zonder dat mensen achter je aan gaan rennen en je gaan aanbidden (gelukkig gebeurt dat niet zo snel)?

Read Full Post »

Ik vraag me wel eens af hoe ooit de kantoren zijn verzonnen. Hoe heeft het kunnen gebeuren dat er hele dorpen, steden zelfs, uit de grond worden gestampt met één enkel doel: tussen 9 en 5 activiteit ondernemen. ’s Avonds is het er leeg, je kunt er een bom afsteken. De beveiligers zullen het alleen niet zo op prijs stellen…

Daarnaast zijn kantorenparken de meest troosteloze plekken op aarde. Alles is vierkant, vaak van beton en bouwkundigen hebben de overhand gehad boven architecten. Een normaal mens zou deze plek niet zelfstandig uitkiezen om een groot deel van zijn/haar leven te vertoeven. En toch laten we ons vijf dagen per week opsluiten in deze gevangenis. Ja, een gevangenis, laat het maar eens gezegd worden. Maar waarom?

De belangrijkste reden is volgens mij dat we van jongs af aan in gevangenissen worden opgesloten. Op het moment dat we eindelijk de skills voldoende hebben ontwikkeld om te kunnen lopen, rennen en huppelen, worden we achter een schoolbankje geplaatst om vervolgens de rest van onze jeugd stil te moeten zitten en luisteren.

Wanneer we uit onze schoolbankjes worden gebroken, zijn we niet meer anders gewend. Dus wat kiezen mensen vervolgens? Iets wat het meeste lijkt op het leven daarvoor. “Je moet doen waar je goed in bent.” En inmiddels zijn we allemaal erg goed geworden in stilzitten, luisteren en doen wat er van je wordt gevraagd! Een kantoorbaan is een logisch gevolg. We weten nu eenmaal niet beter!

De leukste herinneringen van school kwamen toch vooral van de uitstapjes buiten school? Toch? En ook nu we aan het werk zijn, vinden we het heerlijk om de hei op te gaan of een training te volgen in een bosrijke omgeving? Waarom kunnen we dat niet altijd doen? Sommige mensen beginnen al door te krijgen wat kantoren met ons doen. Twee voorbeelden:

Het zou toch mooi zijn als het werkende leven iets meer gaat lijken op het normale leven. Alhoewel, sommige mensen houden dat ook liever gescheiden.

Read Full Post »

Dat is een vraag die ik mezelf vaak stel. In Nederland worden we grootgebracht met de opmerking: doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Geen gekkigheid, gewoon doen wat er van je wordt verwacht.

En zo gaat dat door ons hele systeem. Een zeven is prima (en stiekem een zesje ook wel). Maar als je een acht of hoger wil halen, moet je je wel heel erg aanpassen aan de beoordelaar. Je haalt zelden een hoog cijfer voor iets onconventioneels. Op de scholen heerst tegenwoordig zelfs een vijfjescultuur. En leidinggevenden durven hun medewerkers niet gedifferentieerd te beoordelen, omdat ze bang zijn voor de gevolgen (terwijl iedereen een zeven te geven, ook niet echt motiveert).

En dat is precies waar we wel naartoe moeten. Handelen ondanks de angst. En daarbij gaat het er niet om iets wereldschokkends te doen, maar juist te kijken binnen de eigen context. Als jij je hoofd boven het maaiveld wil steken, hoe hoog is dat maaiveld dan? En hoe kun je er voor zorgen dat het maaiveld je niet met de nek aan gaat kijken? Je hebt ze tenslotte wel nodig…

De slogan moet anders: Doe maar een beetje gek, dan doe je al normaal genoeg!

(Terwijl ik deze zin opschreef, merkte ik dat ik het op de normale manier opschreef…)

Read Full Post »

Angst is nog altijd de dominante factor om richting te geven aan gedrag. Dat is één van de conclusies die ik gisteravond heb meegenomen van de mooie bijeenkomst van Changing the Game. Onderwerp van de dag was hoe we de jongere generatie blijvend kunnen benutten voor organisatievernieuwing.

En vernieuwen doe je niet door jongeren (en mensen in het algemeen) bang te maken. Mijn generatie en de nog jongere generatie is opgevoed met complimentjes en beloningen (de wortel) en niet door kritiek en straffen (de stok). Wat wij nodig hebben is een wenkend perspectief. Iets waar we naartoe kunnen werken en waar we ons mee kunnen identificeren. En niet door te dreigen met baanverlies of het missen van een bonus. Dat is in ieder geval niet mijn (intrinsieke) drijfveer.

We weten allemaal dat angst niet (meer) werkt en toch blijven we hetzelfde systeem gebruiken dat we al anderhalve eeuw gebruiken: command & control. We weten allemaal dat we er van af moeten en toch kunnen we moeilijk bedenken wat het volgende systeem moet gaan worden. Dat kunnen we ook niet bedenken, omdat we nu eenmaal te maken hebben met de paradigma’s waar we ons op dit moment in bevinden. We moeten ons laten meenemen en ‘het laten ontstaan’.

En juist dat laatste is zo lastig: het laten ontstaan. Harold Janssen gaf gisteren prachtig weer wat de verschillen zijn. We zien de organisatie op dit moment als de mensen op de loonlijst, of als het harkje. In de toekomst moeten we af van deze schijnwerkelijkheden. “Een organisatie is dat wat zich organiseert” wordt het nieuwe devies. Als het doel is bereikt, heft het zichzelf weer op en is er wederom ruimte voor iets nieuws.

En dat is nu precies waar het botst. Aandeelhouders houden niet van dit soort organische processen. Die worden blijer van fusies, overnames en splitsingen. Voorspelbaarheid wordt op dit moment gewaardeerd, terwijl we allemaal weten dat onvoorspelbaarheid de enige zekerheid is. Om te kunnen vernieuwen moet je ruimte kunnen bieden en niet krampachtig in stand blijven houden van iets dat niet meer hoort te bestaan (denk maar aan de reddingsoperatie van de banken). Maar hoe creeer je iets nieuws, terwijl het oude nog zo dominant is? Het antwoord: met heel veel geduld en ondernemerschap.

Daarom: Weg met de angst en zeg “hallo” tegen vertrouwen!

Read Full Post »

Ik maak me wel eens zorgen om het leiderschap in ons land en om mij heen. Een leider is voor mij iemand die kan inspireren en een droom heeft, en bij leiders horen ook volgers. Het gebeurt niet vaak dat de mensen die ons moeten inspireren (Yes we can!) dat ook doen. Inspiratie komt namelijk zelden van mensen die in een positie zijn gegroeid (managers, politici), maar van mensen die ondernemen. Ondernemers hebben een droom en jagen deze droom na, ongeacht de mening van anderen. De Steve Jobs’s en Richard Branson’s van deze wereld, zeg maar.

Wat ik veel zie bij mijn (hoogopgeleide) peers is een zwaar gebrek aan dit soort leiderschap. Het is geen verwijt, maar het lijkt net alsof het er gewoon niet is. Veel leeftijdsgenoten doen maar gewoon mee met de grote massa en lijken geen eigen keuzes meer te maken (wellicht vanwege keuzestress). Ze laten zich leiden door wat anderen belangrijk (lijken te) vinden. Ze willen niet opvallen, terwijl ze stiekem allemaal wel een droom hebben. Ze hebben die droom alleen nog niet gevonden.

Laatst sprak ik met iemand dat het zonde is dat ik nu pas mijn eigen droom ga ontdekken. Ze verklaarde me voor gek. “Je bent er juist al heel vroeg bij!” Ze komt ook mensen tegen van 50 die hun droom nog willen zoeken. En dan is het al bijna te laat om die ook te verwezenlijken. Mijn punt was niet dat ik te laat ben, maar wel dat het ruim 25 jaar moet duren voor je aan je eigen droom kunt gaan werken. De jaren daarvoor moet je maar gewoon doen wat er van je wordt verwacht.

En veel mensen komen daar niet meer uit. Ze blijven extrinsiek gemotiveerd. Door de vele keuzes die gemaakt kunnen worden, maken we zelf geen keuzes meer. Het is niet meer te overzien. We laten onze keuzes maken door de grote bedrijven. Helaas. Daarom hebben ze ook allemaal een iPhone (wacht even met oordelen!). Veel mensen willen die telefoon omdat deze gewoon perfect bij ze past (niets mis mee!), maar de grootste groep wil de telefoon, omdat deze een bepaald imago meegeeft. Ze laten zich een leven dicteren door Apple. Good for Apple, not so good for you… En zo gaat het met nog veel meer merken. We zijn gestopt met nadenken, maar vinden ondertussen dat we heel autonoom zijn.

Wat is er dan voor nodig om deze jongere generaties wakker te laten worden, om vervolgens een échte droom te dromen? Dit is namelijk wel de groep die onze samenleving moet gaan trekken. Onze toekomstige leiders. En eigenlijk zijn ze volgers (geworden) die in een positie gestopt waar ze moeten leiden. En dat leidt niet tot inspiratie. Inspiratie komt van onderaf en van binnenuit. Eigenlijk zou het verplicht moeten worden voor elke jongere om tijdens de twintiger jaren een sabbatical te houden om eens goed het leven te overdenken. Je mag gaan reizen, je mag gaan experimenteren. Whatever you want. Als je aan het einde van deze tijd er maar achter komt waar je naartoe wil. Niks zweverigs, gewoon er achter komen waar je goed in bent en andere mensen mee inspireren.

En terwijl we dat doen, moeten we proberen ook al op jongere leeftijd de toekomstig leiders er uit te pikken. Hoe je dat doet? Het zijn vaak de kinderen die worden geremd in hun ontwikkeling. Het boeit ze allemaal niet heel veel, ze willen harder dan de rest, ze komen met eigen ideeen, ze proberen op te vallen. Allemaal afwijkend gedrag op onze scholen, maar dat is wel het gedrag dat nodig is om vooruit te komen en te inspireren! Op school leren we alles, behalve wie we zelf zijn. Er zijn uiteraard heel veel mensen die nooit in staat zullen zijn om echt leiderschap te vertonen (gedurende langere periode), het zijn de geboren volgers. Maar we moeten niet proberen van alle mensen volgers te maken. Begin met het testen van leiderschap en je komt er vanzelf achter of iemand een volger of een leider is. Andersom werkt het helaas niet…

Mijn doel is daarom om het potentieel van mensen en organisaties te benutten. En dat kunnen we voor elkaar krijgen, maar dan moet er wel een spiegel worden voorgehouden. Zorg ervoor dat mensen er achter komen wie ze echt zijn. Diep van binnen. Niet van buiten! En boven het maaiveld!

Read Full Post »

Een prachtig filmpje over de jongste generatie door de jaren heen. We hebben nu een jongste generatie, maar in de jaren 60 was die er ook al (duh!). Erg inspirerend!

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers liken dit: