Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘Artikel’ Category

Vorige week zag ik een documentaire over tweelingen. Op een groot congres dat jaarlijks plaats vindt, worden de één-eiïge in een groep geplaatst en de twee-eiïge tweelingen in een andere groep. Vervolgens werden veel vragen aan deze groepen gesteld, om er achter te komen wat nu nature (aangeboren) is en wat nurture (aangeleerd). Beide groepen hebben hetzelfde meegemaakt qua nurture (even oud, zelfde gezin, enz.), maar niet qua nurture. De groep uit hetzelfde ei heeft namelijk hetzelfde DNA en daarom ook dezelfde nature. De andere groep heeft dat niet.

Om een lang verhaal kort te maken: de groep één-eiïge tweelingen had significant meer gemeen dan de andere groep. Niet alleen qua uiterlijk, maar ook qua gedrag. Hetzelfde gold voor een tweeling die bij de geboorte uit elkaar werd gehaald en op 8 jarige leeftijd elkaar voor het eerst zagen. Net alsof ze elkaar altijd al kenden. Ze vertoonden exact hetzelfde gedrag. Een onethisch, maar prachtig experiment.

Het zet je aan het denken wat dat betekent over alles wat we tot nu dachten te weten over nature en nurture. Ook ik heb altijd gedacht dat je mensen nog heel veel bij kunt brengen, maar als je deze documentaire ziet, begin je daar sterk aan te twijfelen. In de meest simpele vorm gebeurt dit ook bij dieren: als je een dier weghaalt bij de ouders, weten ze vanzelf hoe ze zich moeten gedragen. Ze gaan vanzelf eten, lopen en vluchten bij gevaar. Dieren weten zelfs welk voedsel ze wel en niet moeten eten. En het is ze nooit geleerd! Een duidelijk geval van nature.

En dat geldt ook voor mensen, maar we weten alleen nog niet in welke mate. Wat betekent dat voor de manier waarop wij mensen opleiden? Nu gaan wij uit van nurture: alles wat we nog niet weten wordt bijgebracht. We proberen complete mensen te maken. Maar wat als nu blijkt dat 80% al vastligt, dat we bij onze geboorte eigenlijk al voor het grootste deel kunnen weten hoe deze persoon zich zal ontwikkelen: welk gedrag deze persoon zal ontwikkelen en welke voorkeuren hij/zij heeft. Je zou zelfs al kunnen bepalen welk beroep deze persoon moet gaan uitoefenen: je kent het potje, dus je hoeft alleen nog maar het dekseltje er bij te zoeken.

Je gaat dan uit van de persoon, in plaats van het gewenste beeld dat wij met z’n allen vormen van die persoon (we willen allemaal een deel van onszel in de ander terugzien). Je gaat echt maatwerk leveren, in plaats van de constante trial & error die we nu gebruiken om er achter te komen waar we echt goed in zijn en wat er bij ons past. Ergens is dat wel een mooie gedachte, maar het trial & error proces levert ook veel op: we leren er veel van. Of hebben we dat stiekem ook al bij de geboorte meegekregen?

Read Full Post »

Laat ik beginnen met een vraag: zo lang als jij iets met management te maken hebt gehad, heb je wel eens een echt eureka moment gehad? Dat je dacht: dit is zo nieuw, dit zet de managementwereld op zijn kop? Waarschijnlijk is het antwoord: nee. Management is een wetenschap, maar niet zoals natuurkunde, scheikunde, geneeskunde of zelfs economie. In die disciplines zie je nog wel eens een doorbraak. Vandaar dat er een Nobelprijs voor is bedacht voor zaken die nog niet eerder zijn ontdekt of die een totaal ander licht op de materie doen schijnen.

Bij management dus niet. Naast het feit dat het een jonge discipline is (Henry Ford is er mee begonnen) is het een evoluerend vakgebied. Van efficientie zijn we naar effectiviteit gegaan. Toen kwam de klant pas in beeld, gevolgd door strategie en kennis. Op dit moment is kennis al weer voorbij gestreefd door internet.

Inmiddels weten we wel hoe we een productiehal moeten inrichten. We weten wanneer je een B.V. of een stichting moet oprichten. We weten hoe je een harkje moet tekenen. Het enige wat we nog steeds niet goed weten is hoe je het écht werkend krijgt. En dat heeft met leiderschap te maken: hoe motiveer je de mensen om er mee aan de slag te gaan? De zachte kant van organiseren is een goudmijn die druk wordt ontgonnen. Maar de mijn is nog lang niet leeg.

Want degene die uitvindt hoe je mensen tot het gaatje kunt laten gaan heeft goud in handen. En die mag van mij een speciale Nobelprijs winnen. Ik denk alleen niet dat het gaat gebeuren. Mensen zijn stuk voor stuk anders en laten zich niet in een hokje duwen. Om het echt werkend te krijgen zul je óf al het werk door computers moeten laten doen óf je moet echt maatwerk leveren. En voorlopig zal het op het laatste neerkomen. En dat is helemaal niet erg. Ik heb er zin in!

Read Full Post »

Gisteren kwam ik tot een mooie redenering, terwijl ik naar het immer prachtige Forrest Gump keek. De oorlog in Vietnam is prominent aanwezig in de film en daarom ook de tucht en discipline van het leger. Een omgeving waar onze beperkt begaafde Forrest zich prettig bij voelde.

Het leger zorgt ervoor dat jongeren discipline wordt bijgebracht. Zodat het volwaardige mannen worden die hun rol in de samenleving met opgeheven hoofd konden vervullen. Dat zorgt ervoor dat je een extra stuk opvoeding meekrijgt: meer gevoel voor hiërarchie, procedures en structuur.

De dienstplicht is in 1997 afgeschaft en sinds 22 augustus 1996 werden er al geen nieuwe dienstplichtigen meer opgeroepen. Dat is ongeveer de periode dat de pragmatische generatie (geboren tussen 1970 en 1985) op de arbeidsmarkt kwam. Bijna de volledige generatie heeft geen dienstplicht meegemaakt en dus ook niet de strikte regels en procedures. Laat staan de hiërarchie.

Wellicht is dat één van de redenen dat de oudere generaties (generatie Babyboom en X) daar gevoeliger voor zijn en de jongere generaties (Pragmatische Generatie en Screenagers) juist niet. Zij worden ook met name getypeerd als creatief en autonoom. Twee begrippen die in het leger er snel uit worden geramd.

Deze analyse deed mij denken aan een sterk verhaal uit Freakonomics. De plotselinge daling van de criminaliteit in de VS was niet te wijden aan het beleid of de strengere rechtstaat, maar aan een wet die was aangenomen voor legale abortus. De crimineeltjes zijn daarom nooit geboren. De jongere generaties worden vaak gelijkgeschakeld met de opkomst van internet, maar dat is niet meer dan een correlatie (het heeft wel iets met elkaar te maken, maar is geen oorzaak-gevolg). Wellicht is het causale verband te vinden in de afschaffing van de dienstplicht en de impact op de samenleving.

Dit realiserend is het van belang dat er wordt stilgestaan bij de consequenties. De generatie die wel de dienstplicht heeft meegemaakt kan verwachten dat de jongere generaties een totaal andere manier van werken hebben. In Duitsland bestaat de dienstplicht bijvoorbeeld nog wel en daar zijn de mensen ook veel meer gericht op hiërarchie en structuur. Een interessant thema om verder te onderzoeken!

Read Full Post »

Naar aanleiding van ons generatie event op 1 april zijn Angelique en ik bezig een artikel te schrijven, waarin we een oproep doen ervaringen te delen rondom generaties. Deze ervaringen willen wij bundelen in een boek.

Het is echter lastig een dergelijk artikel in een tijdschrift geplaatst te krijgen, omdat er een oproep in staat. Er wordt geen waarheid verkondigd. Heeft iemand een idee waar we dit geplaatst kunnen krijgen of hoe we het artikel kunnen draaien, zodat het wel geplaatst wordt? Internetmedia zijn uiteraard ook interessant, zolang we een zo groot mogelijke doelgroep kunnen benaderen.

Read Full Post »

In het verleden werkten mensen hun hele leven voor ‘de baas’. Ze bekleden een bepaalde functie, kwamen hogerop en gingen naar een andere functie. Een statisch, voorspelbaar en afgebakend werkleven.

Nu het werkende leven echter steeds ingewikkelder wordt, er steeds meer (proactief) wordt verwacht en de markt geen moment stil zit, is het goed om eens na te denken over de vraag of functies nog wel voldoen. Mijn mening (die voortkomt uit de mening van mijn collega Eelke Pol) is dat functies niet meer voldoen, maar rollen wel. Je bekleedt één functie (soms meerdere), maar altijd meerdere rollen. Je bent collega, leidinggevende, coach, onderzoeker, adviseur, projectleider, maar ook vader/moeder, zoon/dochter, partner. En dat allemaal tegelijk. Ga dus geen functieomschrijvingen maken, maar stel omschrijvingen op van de rollen die spelen in een organisatie en stel voor elke medewerker een pakket samen: waar word jij op het einde van het jaar op afgerekend? Flexibel en toch duidelijk!

En dit geldt niet alleen voor medewerkers. Ook organisaties hebben te maken met een verschuiving van functies naar rollen. In het verleden had een organisatie een simpele, afgebakende taak. Duidelijke grenzen. De omgeving verandert echter steeds sneller en deze omgeving wordt steeds veeleisender. Je moet niet alleen het product op een kwalitatief goede manier opleveren, maar ook nog eens goed zorgen voor het personeel en voor de maatschappij. Een gemeente is er bijvoorbeeld al lang niet meer alleen om een paspoort uit te geven, maar vooral ook om de gemeenschap te dienen. Proactief. En veel organisaties hebben daar moeite mee.

Is het “Schoenmaker, blijf bij je leest!” of toch niet? Ik denk het niet, hoewel je wel een goede balans moet vinden tussen wat je goed kunt en wat er nu eenmaal bijhoort… Maar pas op dat je niet vervalt in rollenpatronen (excuses voor het flauwe plaatje…)!

Read Full Post »

Veel organisaties hebben er hun handen aan vol: er voor zorgen dat mensen verantwoordelijkheid nemen. In leiderschap is dat een nog groter issue. Waarschijnlijk is verantwoordelijkheid nemen één van de belangrijkste criteria voor een goed leider.

Maar waarom ontduiken mensen dan toch de verantwoordelijkheid? Wat maakt het zo lastig? Naar mijn idee gaat het er om dat je niet populairder wordt door de verantwoordelijkheid op je te nemen. Een paar voorbeelden:

  • Gerard Kemkers had ook kunnen zeggen dat Kramer zelf de beslissing moest nemen om een baan te kiezen, maar hij hield de verantwoordelijkheid bij zichzelf. Hij is nu de boeman.
  • Wouter Bos heeft lange tijd de verantwoordelijkheid voor de mislukkingen in het kabinet naar zich toe getrokken (in tegenstelling tot onze premier). Ook in het Uruzgan debat heeft hij zijn rug recht gehouden, maar moet er ook voor boeten. De coalitie viel en de PvdA is de schuldige.

We kunnen ons allemaal wel een aantal mensen voorstellen die de verantwoordelijkheid op zich namen en vervolgens hier voor werden beboet. Vaak worden mensen zelfs ontslagen voor het feit dat ze zichzelf nog in de spiegel willen aankijken. Het lijkt soms dat ik de enige persoon ben die dit kan respecteren. Kemkers zakte bij mij in aanzien door de fout, maar herstelde dit direct door de verantwoordelijkheid bij zichzelf te houden. Deze mensen moet je niet ontslaan. Laat ze het opnieuw doen. Zo’n fout maak je echt niet opnieuw. Sterker nog, deze mensen zullen alleen maar beter worden.

Kortom: koester mensen die wel de integriteit hebben om de schuld bij zichzelf te zoeken. Daar heb je als organisatie veel profijt van.

En dat heb je in je.
En dan het liefste bij de mensen in de top.
En je kunt blijven proberen om dit bij anderen bij te brengen, maar ik zou er niet te veel van verwachten.

Read Full Post »

De afgelopen dagen is er veel te doen rondom de begrotingstekorten van een aantal landen. De VS, Griekenland, IJsland en Ierland zitten in zwaar weer, omdat ze structureel veel meer uitgeven dan ze binnenkrijgen. Griekenland heeft bijvoorbeeld een begrotingstekort van 12%, terwijl Nederland op ongeveer 2% zit en Denemarken en Finland zelfs een begrotingsoverschot hebben.

Eigenlijk draaien deze landen dus structureel verlies en zouden ze eigenlijk failliet moeten zijn. Toch gebeurt dit niet. Bij elk bedrijf zou dit wel gebeuren, behalve als ze met staatssteun overeind blijven. En dat gebeurt ook met landen.

De definitie van Wikipedia: Een faillissement is een in de wet geregelde procedure voor een persoon of onderneming die niet (meer) in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Aanleiding voor het faillissement is met andere woorden het (financieel) onvermogen of onvermogend zijn, de ‘insolventie‘ of het ‘insolvent’ zijn.

De landen kunnen nog steeds voldoen aan hun financiële verplichtingen, omdat de geldstroom toch wel op gang blijft. Dat is het voordeel van groot zijn. En toch kunnen de landen wel failliet gaan, maar dan moeten ze het wel erg bont maken… Ik ben dus benieuwd of de V.S. ooit failliet zullen gaan.

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers liken dit: