Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘Persoonlijke effectiviteit’ Category

Dit vind ik nu echt een fascinerend onderwerp: intrinsieke motivatie. Wat maakt dat mensen zaken uit zichzelf oppakken in plaats van zich te laten leiden door hun omgeving (extrinsiek)?

Zoals ik al wel vaker heb geschreven is intrinsieke motivatie iets wat ons veelvuldig wordt afgeleerd. Op school moeten we alleen maar bezig zijn met wat de leraar goed acht. We worden afgerekend op basis van extrinsieke incentives (cijfers). En als je probeert jezelf te zijn wordt dat gezien als afwijkend gedrag. Als we eenmaal aan het werk gaan wordt door onze bazen verwacht dat we netjes aan de lijn lopen en moeten we onze targets halen. Allemaal doelen die we niet zelf hebben bedacht. En ondertussen hebben we ook nog een omgeving die van alles verwacht (wordt het niet een keer tijd om kinderen te krijgen? Kerst is een feest voor de familie…). We zijn zo druk met wat anderen willen, dat we vergeten naar onszelf te luisteren.

Tot zover de schade. Maar diep van binnen brandt er nog altijd een vuurtje. Bij iedereen. Ja, ook bij jou! En hoe krijgen we nu dit vuurtje weer aangewakkerd? Ik heb een poging gedaan het te visualiseren in de volgende Slideshare presentatie. Het is ‘Work In Progress’, dus ik hoor graag wat jullie ideeën zijn!

Read Full Post »

Ik maak me wel eens zorgen om het leiderschap in ons land en om mij heen. Een leider is voor mij iemand die kan inspireren en een droom heeft, en bij leiders horen ook volgers. Het gebeurt niet vaak dat de mensen die ons moeten inspireren (Yes we can!) dat ook doen. Inspiratie komt namelijk zelden van mensen die in een positie zijn gegroeid (managers, politici), maar van mensen die ondernemen. Ondernemers hebben een droom en jagen deze droom na, ongeacht de mening van anderen. De Steve Jobs’s en Richard Branson’s van deze wereld, zeg maar.

Wat ik veel zie bij mijn (hoogopgeleide) peers is een zwaar gebrek aan dit soort leiderschap. Het is geen verwijt, maar het lijkt net alsof het er gewoon niet is. Veel leeftijdsgenoten doen maar gewoon mee met de grote massa en lijken geen eigen keuzes meer te maken (wellicht vanwege keuzestress). Ze laten zich leiden door wat anderen belangrijk (lijken te) vinden. Ze willen niet opvallen, terwijl ze stiekem allemaal wel een droom hebben. Ze hebben die droom alleen nog niet gevonden.

Laatst sprak ik met iemand dat het zonde is dat ik nu pas mijn eigen droom ga ontdekken. Ze verklaarde me voor gek. “Je bent er juist al heel vroeg bij!” Ze komt ook mensen tegen van 50 die hun droom nog willen zoeken. En dan is het al bijna te laat om die ook te verwezenlijken. Mijn punt was niet dat ik te laat ben, maar wel dat het ruim 25 jaar moet duren voor je aan je eigen droom kunt gaan werken. De jaren daarvoor moet je maar gewoon doen wat er van je wordt verwacht.

En veel mensen komen daar niet meer uit. Ze blijven extrinsiek gemotiveerd. Door de vele keuzes die gemaakt kunnen worden, maken we zelf geen keuzes meer. Het is niet meer te overzien. We laten onze keuzes maken door de grote bedrijven. Helaas. Daarom hebben ze ook allemaal een iPhone (wacht even met oordelen!). Veel mensen willen die telefoon omdat deze gewoon perfect bij ze past (niets mis mee!), maar de grootste groep wil de telefoon, omdat deze een bepaald imago meegeeft. Ze laten zich een leven dicteren door Apple. Good for Apple, not so good for you… En zo gaat het met nog veel meer merken. We zijn gestopt met nadenken, maar vinden ondertussen dat we heel autonoom zijn.

Wat is er dan voor nodig om deze jongere generaties wakker te laten worden, om vervolgens een échte droom te dromen? Dit is namelijk wel de groep die onze samenleving moet gaan trekken. Onze toekomstige leiders. En eigenlijk zijn ze volgers (geworden) die in een positie gestopt waar ze moeten leiden. En dat leidt niet tot inspiratie. Inspiratie komt van onderaf en van binnenuit. Eigenlijk zou het verplicht moeten worden voor elke jongere om tijdens de twintiger jaren een sabbatical te houden om eens goed het leven te overdenken. Je mag gaan reizen, je mag gaan experimenteren. Whatever you want. Als je aan het einde van deze tijd er maar achter komt waar je naartoe wil. Niks zweverigs, gewoon er achter komen waar je goed in bent en andere mensen mee inspireren.

En terwijl we dat doen, moeten we proberen ook al op jongere leeftijd de toekomstig leiders er uit te pikken. Hoe je dat doet? Het zijn vaak de kinderen die worden geremd in hun ontwikkeling. Het boeit ze allemaal niet heel veel, ze willen harder dan de rest, ze komen met eigen ideeen, ze proberen op te vallen. Allemaal afwijkend gedrag op onze scholen, maar dat is wel het gedrag dat nodig is om vooruit te komen en te inspireren! Op school leren we alles, behalve wie we zelf zijn. Er zijn uiteraard heel veel mensen die nooit in staat zullen zijn om echt leiderschap te vertonen (gedurende langere periode), het zijn de geboren volgers. Maar we moeten niet proberen van alle mensen volgers te maken. Begin met het testen van leiderschap en je komt er vanzelf achter of iemand een volger of een leider is. Andersom werkt het helaas niet…

Mijn doel is daarom om het potentieel van mensen en organisaties te benutten. En dat kunnen we voor elkaar krijgen, maar dan moet er wel een spiegel worden voorgehouden. Zorg ervoor dat mensen er achter komen wie ze echt zijn. Diep van binnen. Niet van buiten! En boven het maaiveld!

Read Full Post »

Ik kom wel eens bij mensen op bezoek en dan vallen me zaken op. Kan ik niks aan doen, ik hou er van om te observeren. Vooral het toilet/badkamer is altijd een leuke plek om je te verbazen. Je komt ineens ontzettend veel te weten over de persoon. Gebruikt hij/zij handcrème, bepaalde pilletjes, nog meer créme, elektrisch/analoog tandenpoetsen, potjes gel van €40, enzovoort.

Pas geleden zag ik weer iets moois voorbij komen. “For Men” shampoo. Niets geks mee, zou je zeggen. For men producten zijn tenslotte al jaren ingeburgerd. Wat mij verbaasde was niet “For Men”, maar het woordje “Sensitive” dat er onder staat. Een paradoxaal product: enerzijds wil de persoon een stoer en mannelijk product (voor échte mannen!) en aan de andere kant moet het wel voor de gevoelige huid zijn (ik kan er ook niets aan doen dat mijn huidje snel droog wordt…).

Dit is voor mij één van de vele tekenen aan de wand dat we zijn gestopt met nadenken. Tien jaar geleden bestonden er nog geen “For Men” producten. We konden ons prima vermaken met het bestaande, toen al uitpuilende assortiment. Maar de marketeers hebben het voor elkaar gekregen een nieuwe markt aan te boren: de gevoelige man, die toch als man gezien wil worden. En in plaats van zich als een vent te gedragen, gaat hij deze behoefte opvullen door spulletjes te kopen.

Je merkt wel dat dit diep zit bij mij. Het gaat mij niet om de shampoo, maar om de achterliggende trend. We hebben tegenwoordig alle vrijheid om de keuzes te maken die we zelf willen maken. Ons eigen leven in te richten zoals we het zelf willen. Geweldig, toch? Er is alleen één nadeel: als je een verkeerde keuze maakt, is het wel jouw eigen schuld. Dit is de reden dat veel mensen deze keuzes niet willen of kunnen maken. Gevolg? Ze laten de keuze aan anderen, ook wel marketeers genoemd. Deze mensen maken dan jouw identiteit, in plaats van jijzelf. Een persoon bestaat steeds meer uit merken, in plaats van kenmerken. En ik kan het de mensen niet eens kwalijk nemen dat ze zich door de commercie laten leiden. Het is leven is er ook niet makkelijker op geworden. Mijn missie is om de mensen weer controle te geven over hun eigen leven, weer zelf na te gaan denken. Dat moet toch kunnen?

Read Full Post »

Vorige week zag ik een documentaire over tweelingen. Op een groot congres dat jaarlijks plaats vindt, worden de één-eiïge in een groep geplaatst en de twee-eiïge tweelingen in een andere groep. Vervolgens werden veel vragen aan deze groepen gesteld, om er achter te komen wat nu nature (aangeboren) is en wat nurture (aangeleerd). Beide groepen hebben hetzelfde meegemaakt qua nurture (even oud, zelfde gezin, enz.), maar niet qua nurture. De groep uit hetzelfde ei heeft namelijk hetzelfde DNA en daarom ook dezelfde nature. De andere groep heeft dat niet.

Om een lang verhaal kort te maken: de groep één-eiïge tweelingen had significant meer gemeen dan de andere groep. Niet alleen qua uiterlijk, maar ook qua gedrag. Hetzelfde gold voor een tweeling die bij de geboorte uit elkaar werd gehaald en op 8 jarige leeftijd elkaar voor het eerst zagen. Net alsof ze elkaar altijd al kenden. Ze vertoonden exact hetzelfde gedrag. Een onethisch, maar prachtig experiment.

Het zet je aan het denken wat dat betekent over alles wat we tot nu dachten te weten over nature en nurture. Ook ik heb altijd gedacht dat je mensen nog heel veel bij kunt brengen, maar als je deze documentaire ziet, begin je daar sterk aan te twijfelen. In de meest simpele vorm gebeurt dit ook bij dieren: als je een dier weghaalt bij de ouders, weten ze vanzelf hoe ze zich moeten gedragen. Ze gaan vanzelf eten, lopen en vluchten bij gevaar. Dieren weten zelfs welk voedsel ze wel en niet moeten eten. En het is ze nooit geleerd! Een duidelijk geval van nature.

En dat geldt ook voor mensen, maar we weten alleen nog niet in welke mate. Wat betekent dat voor de manier waarop wij mensen opleiden? Nu gaan wij uit van nurture: alles wat we nog niet weten wordt bijgebracht. We proberen complete mensen te maken. Maar wat als nu blijkt dat 80% al vastligt, dat we bij onze geboorte eigenlijk al voor het grootste deel kunnen weten hoe deze persoon zich zal ontwikkelen: welk gedrag deze persoon zal ontwikkelen en welke voorkeuren hij/zij heeft. Je zou zelfs al kunnen bepalen welk beroep deze persoon moet gaan uitoefenen: je kent het potje, dus je hoeft alleen nog maar het dekseltje er bij te zoeken.

Je gaat dan uit van de persoon, in plaats van het gewenste beeld dat wij met z’n allen vormen van die persoon (we willen allemaal een deel van onszel in de ander terugzien). Je gaat echt maatwerk leveren, in plaats van de constante trial & error die we nu gebruiken om er achter te komen waar we echt goed in zijn en wat er bij ons past. Ergens is dat wel een mooie gedachte, maar het trial & error proces levert ook veel op: we leren er veel van. Of hebben we dat stiekem ook al bij de geboorte meegekregen?

Read Full Post »

Het valt me de laatste tijd op dat het lastig is een echte dialoog te voeren. Een echte dialoog is namelijk dat je zonder waardeoordeel met elkaar kunt praten. Jij vertelt jouw verhaal en ik vertel mijn verhaal. That’s it.

Het is alleen wel zo dat de verhalen die wij horen eerst door onze eigen trechter gaan. We halen er uit wat voor ons interessant is. De reactie die we daar vervolgens op geven gaat door onze eigen bril en we geven onze eigen kleur. Zo zorgen we er dus altijd voor dat er een waardeoordeel in onze reactie sluipt. Kunnen we ook niks aan doen, het is een overlevingsmechanisme: de wereld wordt er een stuk overzichtelijker van.

Maar kunnen we dan van iemand anders verwachten dat ze zich in ons kunnen verplaatsen, als we alles proberen te vertalen naar onze eigen mindset? Ik denk het niet. Onze eigen normen en waarden zitten ons op dat moment in de weg. Zo ontstaan stokpaardjes.

Dat is dus ook de reden dat je met sommige mensen niet kunt opschieten. Zij hebben zo’n andere kijk op de wereld dat het lastig is de vertaling te maken naar de eigen wereld. Dit zie je ook vaak bij andere generaties. Hoe meer je met iemand gemeen hebt, hoe minder de waardeoordelen zullen zijn. Ik vind het zelf ook altijd prettiger om met mensen om te gaan die dichter bij mij staan. Wat mij betreft bestaat ‘Opposites attract’ dan ook niet. Wat vinden jullie?

Read Full Post »

Sinds gisteren ben ik weer een vrij man. Professioneel wel te verstaan. Ik heb er bewust voor gekozen om een ‘tussentijd’ te nemen om mijn loopbaan eens goed te overdenken. Als eind twintiger doe je dat. Sommigen noemen het de quarterlife crisis of het dertigersdilemma, ik noem het gewoon de tussentijd. Heb ik niet bedacht, maar mevrouw Debbie Molhuizen, die er een alleraardigst boekje over heeft geschreven.

Als een adviseur zijn baan opzegt betekent dat echter wel dat je de telefoon, laptop en auto moet inleveren. Maar daar krijg je veel voor terug: vrijheid! Buiten het feit dat ik voor niemand aan het werk ben en dus zelf mag bepalen wat ik ga doen, ligt alles weer open. Ik heb weer grip op mijn leven. Als ik wil kan ik:

  • Tuinman of kok worden
  • Een delicatessenzaak of cateringbedrijf beginnen
  • Reizen
  • Gaan schrijven (ga ik ook doen)
  • etc.

Of ik kan natuurlijk ‘gewoon’ weer adviseur worden. Want stiekem is het toch wel een erg mooi vak. Of zoals een collega dat zo mooi zei: je komt een organisatie binnen, je mag je verwonderen en overal tegenaan bemoeien, en daarna laat je hun weer alleen met hún rotzooi. Klinkt misschien niet zo mooi, maar ik vind het wel prettig, buitenstaandertje wezen.

Maar goed. Ik ga niet klungelen. Werkloos zijn is een drukke baan. Daarnaast ga ik samen met mede-blogger en oud-collega Angelique een managementroman schrijven over generatieverschillen. Daar gaan jullie nog meer over horen. Mijn reflectieproces zal ik ook delen. Niet omdat ik het graag wil delen, maar het voor mij handig is om het te expliciteren. Double loop learning, in vaktermen.

Read Full Post »

In navolging van mijn eerdere post over “Waar ga jij van op het puntje van je stoel zitten?” draai ik het om: welke taken vind jij zo vervelend dat je er alles aan doet om ze te voorkomen of uit te stellen? Dit lijkt mij de beste indicator van het werk dat je niet zou moeten doen.

Voor mij is zo’n taak telefoneren. Je zult met mij niet snel een uur aan de telefoon hangen, omdat ik het prettiger vind om mensen ‘in real-life’ te spreken. Anders heb ik het gevoel een eind in de ruimte te lullen…

Hetzelfde geldt voor herhalende taken: als ik een bepaalde taak eerder heb gedaan, heb ik er weinig lol meer aan om het nog eens te doen. Ik probeer standaardtaakjes als tandenpoetsen ook altijd op een iets andere manier te doen. Gewoon om verveling te voorkomen. Is carrièretechnisch alleen niet heel handig (succesvolle mensen zijn m.i. juist erg herkenbaar en vaak ook voorspelbaar).

En taken die ‘in the end’ geen nut hebben: ik vind het prima om suf werk te doen, als ik weet dat het ergens aan bijdraagt. Ik hoef de watersnoodramp in Pakistan er niet mee op te lossen, maar zie het als de bekende metafoor: drie mensen wordt gevraagd naar hun werk. De eerste zegt: ik hak stenen. De tweede zegt: ik maak een beeldhouwwerk. De derde zegt: ik bouw een kathedraal. Voor mij is de kathedraal van belang, niet de taak op zich.

Als je het zo bekijkt zijn al deze taken dissatisfiers: ze verlagen de moraal als ze zich voordoen. Als ze zich niet voordoen, gebeurt er ook niets. In tegenstelling tot de taken waar je van in je handjes gaat wrijven, die verhogen juist de moraal (satisfiers). In zekere zin is het daarom ook goed om deze taken zo veel mogelijk te vermijden, maar het is nog handiger als je de taak kunt delegeren aan iemand die het wel leuk of niet vervelend vindt. Dan heb je een win-win situatie!

(die win-win is ook weer een mooie vaagtaal. Die komt morgen!)

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers liken dit: